سبد خرید شما خالی است.
در دنیای ساخت و ساز، یکی از مهمترین تصمیماتی که معماران و سازندگان باید بگیرند، انتخاب نوع مصالح اولیه است. از جمله این مصالح، خشت و آجر هستند که هر دو سابقهای طولانی در معماری ایران دارند. اما اینکه خشت بهتر است یا آجر، سوالی است که ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است. در این مقاله از طرف تیم اجرایی شرکت آجر سفال مومنی، به بررسی دقیق این دو ماده خواهیم پرداخت و با نگاه تخصصی تفاوت خشت و آجر را تحلیل خواهیم کرد.
مشاوره رایگان و ثبت سفارش عمده آجر، تماس با کارشناسان آجر سازی مومنی
خشت، گل رس یا خاک رس آمیخته با آب است که در قالبهای مشخصی ریخته شده و در زیر نور خورشید خشک میشود. این ماده کاملاً طبیعی و بدون پخت است. در مقابل، آجر از گل پخته شده در کوره ساخته میشود که سختی و دوام بالاتری دارد. تفاوت خشت و آجر دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود: یکی خشک شده طبیعی و دیگری محصول فرآیند حرارتی است که آن را بسیار مقاومتر میسازد. این تفاوت در فرآیند تولید، تأثیر زیادی بر خواص نهایی هر دو محصول میگذارد.
خشت در مناطق گرم و خشک مانند یزد و کرمان عملکرد بسیار مناسبی دارد. خاصیت عایق حرارتی طبیعی آن، باعث خنکی فضای داخلی در تابستان و گرما در زمستان میشود. این ویژگی سبب شده تا قرنها مورد استفاده معماران سنتی قرار گیرد.
در مناطق شمالی ایران یا نقاط با بارش بالا، آجر عملکرد بهتری نسبت به خشت دارد. آجر در برابر رطوبت مقاومتر است و دچار ترک یا تخریب زودهنگام نمیشود. این ویژگی به دلیل فرآیند پخت در دمای بالاست.
در مناطق زلزلهخیز مانند غرب کشور، مصالح باید در برابر فشار و لرزش مقاوم باشند. آجر با داشتن ساختار فشرده و مقاومت بالا، انتخاب مطمئنتری نسبت به خشت است که در برابر لرزش آسیبپذیرتر است.
یکی از فاکتورهای مهم در انتخاب مصالح ساختمانی، میزان مقاومت آنها در برابر رطوبت، گرما، سرما و فرسایش است. آجر به دلیل پخت در دمای بالا، سختی و استحکام بیشتری در برابر باران، باد و رطوبت دارد. از سوی دیگر، خشت در برابر بارندگی و رطوبت بسیار آسیبپذیر است و نیاز به روکش یا عایق دارد. تفاوت خشت و آجر در این بخش، نقش حیاتی در دوام و عمر ساختمان دارد، بهویژه در مناطق مرطوب یا پر باران.
هزینه ساخت با خشت به دلیل عدم نیاز به کوره و سوخت، معمولاً پایینتر است. در روستاها یا مناطق با دسترسی آسان به خاک مناسب، تولید خشت حتی در محل پروژه انجام میشود و هزینه حمل و نقل نیز کاهش مییابد.
اما باید در نظر داشت که خشت نیاز به نگهداری بیشتری دارد. آجر هرچند گرانتر است، اما از نظر سرعت اجرا و دوام بلندمدت، هزینههای جانبی کمتری به همراه دارد. اینجاست که تفاوت خشت و آجر میتواند بسته به بودجه پروژه و نوع ساختمان تعیینکننده باشد.
سرعت اجرای پروژه نیز یکی از دغدغههای مهندسان است. در این زمینه، آجر به دلیل ابعاد یکنواخت، وزن کمتر نسبت به خشت و چسبندگی مناسب با ملات، باعث اجرای سریعتر و دقیقتر دیوارچینی میشود.
در حالی که خشت سنگینتر و شکنندهتر است و احتمال ترک خوردگی در آن بیشتر است. بنابراین برای پروژههای بزرگ و زمانبر، آجر انتخاب مناسبتری است. شرکت آجر سفال مومنی با تولید آجرهای استاندارد و یکنواخت، این مزیت را دوچندان کرده است.
خشت در معماری سنتی ایرانی جایگاه ویژهای دارد. خانههای خشت و گلی در یزد، کرمان و کاشان، نمونههایی از زیبایی و خنکی این ماده در اقلیم گرم و خشک هستند.
اما در معماری مدرن و شهری، آجر بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. نمای آجری، کفسازی و دیوارهای باربر همه از مزایای استفاده از آجر هستند. با این حال، در پروژههایی با رویکرد سنتی یا بازسازی میراث فرهنگی، هنوز هم خشت مورد توجه است. تفاوت خشت و آجر در سبک معماری نیز جلوهگر میشود.
در شرایط زلزلهخیز، انتخاب مصالح مقاوم اهمیت زیادی دارد. آجر بهخاطر سختی و مقاومت فشاری بالا، عملکرد بهتری نسبت به خشت دارد. خشت در صورت وارد شدن نیروی برشی یا فشاری زیاد، به راحتی ترک برمیدارد یا متلاشی میشود.
از همین رو، در مناطقی که احتمال زلزله زیاد است، استفاده از آجر توصیه میشود. شرکت آجر سفال مومنی محصولات خود را با استانداردهای ایمنی بالا تولید میکند تا ایمنی ساختمانها را تضمین نماید.
یکی دیگر از نکات مهم در انتخاب مصالح، میزان عایق بودن آنها در برابر گرما و سرما است. خشت بهدلیل ضخامت و ساختار فشردهاش، عایق حرارتی بهتری محسوب میشود. در تابستان، ساختمانهای خشتی خنکتر میمانند و در زمستان نیز گرما را بیشتر حفظ میکنند.
آجر نیز عملکرد خوبی دارد ولی به اندازه خشت عایق نیست. این مسئله، یکی دیگر از جنبههای تفاوت خشت و آجر است که در طراحی اقلیمی باید مدنظر قرار گیرد.
در طولانیمدت، آجر کمتر دچار فرسایش میشود و نیاز به بازسازی ندارد. اما خشت به مرور زمان دچار ترک، پوسته شدن و تخریب ناشی از رطوبت میشود. این یعنی خشت نیازمند نگهداری منظم، ترمیم ترکها و تعویض بخشهای آسیبدیده است. این موضوع میتواند در درازمدت، هزینههایی پنهان به سازنده تحمیل کند. پس تفاوت خشت و آجر از نظر ماندگاری نیز بسیار چشمگیر است و انتخاب درست میتواند موجب صرفهجویی در آینده شود.
برای تولید خشت تنها خاک، آب و قالب نیاز است. این مواد بهراحتی در بسیاری از مناطق ایران در دسترس هستند. آجر نیز از خاک رس تولید میشود، اما فرآیند آن نیاز به کارخانه، کوره، و تکنولوژی دارد. شرکت آجر سفال مومنی با بهرهگیری از منابع خاک با کیفیت و تجهیزات پیشرفته، تولیدات خود را به شکل صنعتی، با دقت بالا و استانداردهای ملی ارائه میدهد. این یعنی در زمینه تولید، تفاوت خشت و آجر به نوع فرآوری و تکنولوژی گره خورده است.
بیشتر بخوانید:
وزن هر واحد مصالح در حمل و نقل، سرعت اجرا و حتی فشار وارد بر فونداسیون تأثیر میگذارد. خشت به دلیل ابعاد بزرگتر و رطوبت اولیه، وزن بالایی دارد که حمل آن را دشوارتر میکند. آجر سبکتر و خشک است و بهراحتی در حمل و اجرا استفاده میشود. این مزیت در پروژههای چندطبقه یا ساختمانهایی با محدودیت وزن بسیار مفید است. بنابراین یکی دیگر از وجوه تفاوت خشت و آجر، مسئله وزن است که بر هزینههای اجرا و طراحی سازه تأثیر دارد.
مشاهده حُجره این مجموعه:
💬 سخن پایانی
در پایان، اگر به دنبال آجرهایی با کیفیت بالا، یکنواختی ابعاد، رنگ مناسب و قیمت رقابتی هستید، تیم اجرایی شرکت آجر سفال مومنی در خدمت شماست. این شرکت با سالها تجربه در تولید انواع آجر سفال، نما، نسوز و تیغهای، نیاز تمامی پروژههای کوچک و بزرگ را برآورده میسازد.
برای تأمین نیازهای ساختمانی خود با آجرهای با کیفیت و مقاوم، با ما تماس بگیرید و از مشاوره رایگان بهرهمند شوید!
